Nieuw gazon maaien: eerste keer, maaihoogte en nazorg

Maai een nieuw ingezaaid gazon voor het eerst wanneer het gras 8 tot 10 cm hoog is, en snoei het dan terug naar ongeveer 6 cm. Bij graszoden ligt de lat iets lager: zodra het gras 6 cm heeft bereikt en de zoden stevig vastzitten (na ongeveer 10 tot 14 dagen), mag je voor het eerst maaien, tot 3 à 4 cm. De vuistregel die in beide gevallen geldt: maai nooit meer dan een derde van de graslengte in één keer af, en doe het alleen als het gras kurkdroog is.

Wanneer een nieuw gazon maaien

Na het inzaaien is geduld de belangrijkste eigenschap. In de eerste weken staat het gras nog niet stevig genoeg om het gewicht van een maaier te dragen zonder dat de jonge sprieten losgetrokken worden. Het signaal om te maaien is simpel: wacht tot het gras 8 tot 10 cm lang is. Dat duurt bij een lentezaai in Nederland meestal 3 tot 5 weken, afhankelijk van temperatuur en neerslag. Maaien bij 8 tot 10 cm en terugsnoeien naar 6 cm geeft het gras de ruimte om stevig te wortelen zonder dat de sprieten te lang worden en omvallen.

Bij graszoden gaat het anders. De zoden zijn al volgroeid gras, maar de wortels moeten nog verbinding maken met de ondergrond. Controleer na ongeveer een week of twee of de zoden echt vast zitten: til een hoekje op. Laat ze niet los en zijn ze 6 cm lang? Dan kun je maaien, voorzichtig en niet te kort. Maai bij graszoden de eerste keer tot 3 à 4 cm, want het gras is nog niet goed verankerd en heeft minder energiereserve dan gevestigd gazon.

Na doorzaaien of heraanzaaien op een bestaand gazon geldt hetzelfde als bij ingezaaid nieuw gras: wacht tot de nieuwe sprieten 8 cm hebben bereikt voordat je maait. Te vroeg maaien haalt de jonge plantjes letterlijk uit de grond en maakt al je werk voor niets.

Hoe vaak en hoe lang maaien

Na die eerste maaibeurt bouw je de frequentie rustig op. In de eerste fase (de eerste 6 weken na aanleg of inzaai) is dit een handig schema om aan te houden:

In het groeiseizoen (mei tot en met augustus in Nederland) groeit gras snel. Als het warm en vochtig is, kan je makkelijk toe aan twee maaibeurt per week. Maai in die fase liever iets vaker en iets minder af dan één keer per twee weken en dan te veel. Dat laatste zorgt voor gele punten en stresspunten in het gazon.

Maaien op de juiste hoogte en met het juiste maaigereedschap

Stel je maaier goed in vóórdat je begint. De meeste grasmaaiers hebben een instelknop of -hendel voor de maaihoogte. Voor de eerste maaibeurt van ingezaaid gazon zet je die op 6 cm. Controleer dit met een liniaal als je twijfelt. Bij graszoden begin je op 3 à 4 cm. Controleer ook of het mes scherp is: een bot mes scheurt de sprieten af in plaats van ze netjes door te knippen, en dat maakt de jonge planten gevoeliger voor ziektes en uitdroging.

Gebruik voor nieuw gazon bij voorkeur een lichte maaier, geen zware benzine-rijmaaier. Een elektrische of accumaaier volstaat prima voor een normaal huisgazon en geeft minder druk op de nog losse grond. Een robotmaaier kan hierbij helpen, maar stem de maai-instellingen af op een nieuw gazon en maai pas als het gras stevig genoeg is robotmaaier nieuw gazon. Loop ook niet te veel op het gazon in de eerste weken, dat geldt ook tijdens het maaien: probeer rechte banen te lopen zonder te draaien op één plek.

Maai altijd op droog gras. Nat gras kleeft aan het mes, verstopt de maaier en laat lelijke sporen achter. Bovendien geeft maaien op nat gras een hoger risico op het losstrekken van jonge sprieten of graszoden. Wacht dus altijd tot het gras droog is, ook als dat betekent dat je een dag later maait dan gepland.

In schaduwrijke gedeelten van de tuin mag de maaihoogte iets hoger blijven: 5 tot 6 cm is in die zones een goede onderhoudshoogte, ook als het gazon eenmaal gevestigd is.

Na het maaien: bemesten, water geven en nazorg

Direct na de eerste maaibeurt geef je het gazon een goede beurt water. Jonge sprieten raken na het maaien tijdelijk onder stress en hebben vocht nodig om te herstellen. In de eerste 14 dagen na het zaaien of leggen van zoden houd je de grond constant vochtig: dat betekent dagelijks sproeien, of zelfs vaker bij zon en wind. Daarna bouw je af naar één keer per dag, en bij stabiel weer en steviger gras naar twee à drie keer per week maar dan dieper (denk aan 15 liter per m² per keer). Diep water geven stimuleert de wortels om naar beneden te groeien in plaats van aan de oppervlakte te blijven.

Bemesting doe je pas na de eerste maaibeurt, niet ervoor. Gebruik een langzaam werkende gazonmeststof (ook wel startmeststof of langwerkende meststof genoemd) zodat de jonge wortels niet verbranden. In het najaar zaait of doorzaait veel mensen, en dan is minder bemesting nodig dan in het voorjaar: het gras groeit trager en heeft minder voeding nodig. In de zomer let je op dat je niet te zwaar bemest tijdens droogte, dat geeft juist schade.

Verwijder het maaisel altijd van een nieuw gazon. Laat je het liggen, dan ligt er een laagje op het jonge gras dat licht en lucht weghoudt en de groei belemmert. Gooi het op de composthoop of doe het in de groenbak.

Veelgemaakte fouten bij nieuw gazon maaien

Dit zijn de fouten die ik het meest zie bij mensen met een nieuw gazon, en die je makkelijk kunt vermijden:

• Te vroeg maaien: de wortelvorming is nog niet ver genoeg, waardoor sprieten of hele graszoden loskomen. Wacht altijd tot de juiste hoogte is bereikt.
• Te kort maaien: meer dan een derde van de graslengte afmaaien in één keer zorgt voor gele punten, verzwakking en meer kans op onkruid dat de bovengrond te veel licht krijgt.
• Maaien op nat gras: dit geeft lelijke plekken, verstopt de maaier en kan graszoden losduwen. Altijd wachten tot het gras droog is.
• Maaisel laten liggen: een dikke laag grassnippers op jong gazon houdt licht en zuurstof weg. Altijd afvoeren bij de eerste maaibeurt en bij overvloedige groei.
• Verkeerd ingestelde maaihoogte: niet controleren of de maaier op de juiste stand staat. Check dit altijd voor je begint, zeker als meerdere mensen de maaier gebruiken.
• Draaien op één plek met de maaier: jonge sprieten en zoden worden dan platgedrukt of losgetrokken. Loop rechte banen en vermijd scherpe bochten.
• Te snel naar de normale onderhoudshoogte gaan: bouw de maaihoogte stapsgewijs af over meerdere maaibeurt, en ga niet in één keer van 8 cm naar 3 cm.

Uitzonderingen: graszoden, heraanzaaien en onkruid

Graszoden en rollen

Bij graszoden mag je eerder maaien dan bij ingezaaid gras (al na 10 tot 14 dagen), maar de maaihoogte is juist iets lager dan bij inzaai: 3 à 4 cm bij de eerste beurt. Het grote verschil is dat zoden al geworteld gras zijn: de uitdaging zit niet in de groei van sprieten maar in het aanwortelen aan de ondergrond. Controleer voor elke maaibeurt of de zoden echt vastzitten. Zitten ze nog los? Wacht dan nog een paar dagen en geef extra water.

Heraanzaaien en doorzaaien

Bij doorzaaien of heraanzaaien op een bestaand gazon maai je het bestaande gras vóór het doorzaaien kort, zodat de nieuwe zaadjes goed contact kunnen maken met de bodem. Na het doorzaaien behandel je het gazon als een nieuw gezaaid perceel: wacht met maaien tot de nieuwe sprieten 8 cm hebben bereikt. Maai je te vroeg, dan haal je de pas ontkiemde zaadjes letterlijk weg. Te vroeg en te veel maaien na doorzaaien is een van de meest teleurstellende fouten die je kunt maken.

Onkruid in een nieuw gazon

In een pas ingezaaid gazon zie je de eerste weken vaak flink wat onkruid opkomen. Dat is normaal: onkruidzaden zitten al in de bodem en ontkiemen zodra de grond bewerkt is. Ga niet meteen chemisch te werk. In een jong gazon is bestrijdingsmiddelen gebruiken risicovol: het beschadigt ook het jonge gras. Maai in plaats daarvan regelmatig op de juiste hoogte: dit zwakt de meeste onkruiden al flink af. Gras groeit door maaien dikker en verdringt uiteindelijk veel onkruid vanzelf. Bestrijding op het etiket: volg bij gebruik van onkruidmiddelen altijd de wettelijke etiketvoorschriften, en pas ze zeker niet toe op jong of net ingezaaid gazon tenzij het middel daar uitdrukkelijk voor geschikt is.

Checklist voor de eerste maaironde

Gebruik deze stappen als je klaar bent om voor het eerst te maaien. Heb je alles afgevinkt? Dan kun je beginnen.

1. Controleer de graslengte: is het gras 8–10 cm (ingezaaid) of 6 cm (graszoden)? Zo niet, wacht dan nog een paar dagen.
2. Controleer of het gras kurkdroog is. Maai nooit op nat gras.
3. Controleer bij graszoden of de zoden vastzitten door een hoekje op te tillen.
4. Stel de maaier in op 6 cm (ingezaaid) of 3–4 cm (graszoden). Check dit met een liniaal.
5. Controleer of het maaimes scherp is.
6. Maai rustige rechte banen, draai niet op één plek.
7. Ruim het maaisel direct op: niet laten liggen.
8. Geef na het maaien water.
9. Plan de volgende maaibeurt al in: na circa een week, zodra het gras weer 2–3 cm is gegroeid.

Als je merkt dat het gras al te hoog is geworden (meer dan 12 cm), maai dan niet in één keer terug naar 5 cm. Knip eerst naar 8 cm, wacht een paar dagen en maai daarna naar 6 cm. Zo geef je het gras de tijd om te herstellen zonder het te veel te stressen. Bij een jonge grasmat die er ongelijk of kwetsbaar uitziet: geef het extra water, sla een maaibeurt over en controleer of er kale plekken zijn die je eventueel kunt doorzaaien.

Wil je weten hoe de eerste maaibeurt specifiek werkt voor verschillende situaties, of ben je benieuwd wanneer je precies de laatste maaibeurt van het jaar doet? Lees ook wanneer je de laatste maaibeurt van het jaar doet en hoe je de grasmat dan klaarmaakt voor de winter. Dat zijn onderwerpen die nauw samenhangen met dit artikel en de moeite waard zijn om ook te lezen als je je gazon dit seizoen goed wilt onderhouden.